ว่าด้วยเรื่องของ White Balance

จากภาพด้านบน (เหมือนโลโก้ช่อง 7 เนอะ) สิ่งที่เราต้องมาทำความเข้าใจกันก่อนก็คือแม่สีทางแสงประกอบด้วยแม่สีสามสีหลักคือ

Red (R) หรือสีแดง

Green (G) หรือสีเขียว

Blue (B) หรือสีน้ำเงิน


ซึ่งแม่สีทั้งสามสีนี้ผสมกันแล้วจะได้สีขาวพอดี (ใครขโมยหลอดสีวาดเขียนรูปของลูกมาผสมไม่ได้สีนี้นะเออ มันเป็นแม่สีทางแสง) ถ้าเราถ่ายภาพแต่ในสภาวะที่แสงเป็นสีขาวระบบ WB แทบไม่ต้องมีก็ได้เพราะมันเป็นสีจริงเหมือนตาเราเห็น แต่ถ้าหากว่ามีสีอื่นมากเกินไปล่ะจะทำอย่างไร?


หลักการง่ายๆก็คือเพิ่มสีอื่นเข้าไปในปริมาณเท่ากันให้สัดส่วนออกมาเป็นสีขาวพอดี เช่นถ้าหากว่าแสงมันติดสีฟ้ามากเกินไปก็ต้องเพิ่มสีเขียวกับสีแดงเข้าไปเท่าๆกัน มันจะชดเชยกันจนออกมาเป็นสีขาวพอดี ซึ่ง เขียว + แดง = เหลือง ในที่นี้เราจะบอกว่าชดเชยสีเหลืองเข้าไปก็ได้ ถ้าหากเขียวมากไปก็เพิ่มน้ำเงินกับแดงซึ่งเราจะเรียกว่าเพิ่มสี Magenta เข้าไปก็ได้(บางคนอาจบอกว่ามันคือสีชมพู ก็คงได้มั๊ง)



อ้าวเฮ้ยศัพท์ใหม่ Cyan แล้วก็ Magenta มันคือไรเนี่ย?

พวกนี้คือสีที่เป็นส่วนผสมของ RGB นั่นแหล่ะ จริงๆหลายคนอาจเคยได้ยินแม่สีที่เรียกว่า CMYK ซึ่งก็คือ

Cyan ส่วนผสมของ G+B
Magenta ส่วนผสมของ R+B
Yellow ส่วนผมสมของ R+G
และ K คือสีดำ

ซึ่ง CMYK จะเป็นแม่สีของงานพิมพ์ ที่เขาเรียกว่าพิมพ์ 4 สี ก็คือ CMYK นี่แหล่ะ แต่ในงานถ่ายภาพแล้วเราก็ต้องรู้จัก C M และ Y เอาไว้ เพราะมันคือส่วนผสมหนึ่งจากแม่สี RGB

อธิบายมาซะยาวเลย แล้วในการใช้งานล่ะ?


Auto WB

ในแง่ของการใช้งานแล้ว ถ้าหากคุณใช้ Auto WB ล่ะก็ กล้องมันจะอ่านค่าแสงสีในภาพแล้วก็ชดเชยให้เองอัตโนมัติอันนี้คือกล้องมันคิดให้เรา เราไม่ต้องคิดอะไรที่เถียงกันว่า WB กล้องนั้นตรง กล้องนี้ดี กล้องโน้นห่วย มันก็ว่ากันด้วยเรื่องของระบบความฉลาดของ Auto WB ในกล้องนี่แหล่ะ


Preset

เจ้าตัวนี้คือเราตั้งค่าตามสภาพแสงต่างๆโดยกล้องจะไม่ทำการอ่านค่าแสงสีแต่จะชดเชยตามค่าที่ตั้งไว้ สรุปง่ายๆคือเป็นการบอกกล้องว่าเราอยู่ภายใต้สภาพแสงแบบไหนนั่นเองกล้องไม่ต้องคิดว่าเราอยู่สภาพแสงสีแบบไหนปรับตามที่เราบอกก็พอ ซึ่งกล้องบางรุ่นเลือก preset แล้วยังเลือก + หรือว่า - ได้ด้วย งานนี้กล้องที่มี Live View จะได้เปรียบครับเพราะว่ามันจำลองสภาพแสงสีให้ดูได้ก่อนถ่ายจากหลังกล้องได้เลย พวก preset ต่างๆนี้ยกตัวอย่างเช่น

• Daylight คือบอกกล้องว่าเราอยู่ภายใต้แสงแดดนะซึ่งเป็นแสงสีขาว
• Cloudy คือเราอยู่ในสภาพเมฆมาก โดยปกติแล้วแสงแดดที่ผ่านเมฆมามันจะติดสีฟ้ากล้องจะชดเชยสีเหลืองเพิ่มเข้า มา
• Tungsten คือพวกแสงสีเหลืองๆส้มๆ จากพวกหลอดไส้(หลอดไฟโบราณตระกูลพวกไม่ประหยัดไฟ) กล้องจะชดเชยสีฟ้าให้
• Flash คือจะคล้ายๆ daylight แหล่ะ เพราะว่าแสงแฟลชเป็นแสงที่ถูกสร้างให้มีสีขาวเหมือนแสงอาทิตย์

Custom

ในกล้องบางรุ่นจะมี WB แบบ custom ซึ่งตัวนี้จะเป็นการเลือกอ้างอิงค่าแสงสีแบบ Manual คือถ้าเราเลือกตัวนี้เมื่อไหร่ เราต้องเอากล้องไปถ่ายวัตถุสีขาวล้วนหรือว่าเทากลาง 18% ในภาพ เพื่อให้กล้องรับรู้ว่าสีขาวล้วนในภาพคือตรงนี้ จากนั้นจะทำการอ่านค่าว่าสีขาวที่เราถ่ายมาเนี่ยมันมีส่วนผสมของ RGB ที่ผิดเพี้ยนไปแค่ไหน แล้วก็ชดเชยให้โดยอัตโนมัติ

การใช้งาน Custom WB นี้ถ้าหากใช้ให้ถูกแล้วจะมีความแม่นยำมาก แต่ถ้าหากผิดพลาดนิดเดียวก็อาจจะผิดเพี้ยนไปไกลเลยการใช้งานต้องชำนาญพอสมควร โดยจะต้องมีวัตถุสีขาวหรือเทากลาง 18% อยู่ในมุมเดียวทิศทางแสงเดียวกับภาพที่เราจะถ่าย ปกติแล้วก็จะเอากระดาษไปวาง จากนั้น custom แล้วก็ค่อยเอาออก แล้วเราต้องถ่ายทิศทางนั้นๆ บางครั้งแค่หันซ้าย หันขวา หรือกลับหลังหันมันก็จะเพียนแล้วเพราะเรา อ้างอิงกับทิศทางแสงและสภาพแสงจุดนั้นๆ เปรียบไปก็เหมือนใช้วัดแสงเฉพาะจุดล่ะครับหลงทิศหลงทางนิดเดียวก็เพี้ยนไปไกลแล้ว



Kelvin

ไม่ใช่กางเกงยีนส์หรือว่าดาราหนังอย่าง คาร์วิน ไคล์ หรอกนะ(เขียนถูกป่าวหว่า) แต่เป็นสิ่งที่เรียกว่า "อุณหภูมิสี" ซึ่งจะมีหน่วยเป็น "องศาเคลวิน" กล้องบางรุ่นจะมีฟังค์ชั่นนี้มาให้เลือกในการใช้งาน WB ด้วย โดยการจะใช้งานตัวนี้ได้ เราต้องเข้าใจเรื่องของอุณหภูมิสีก่อนว่ามันคืออะไร ถ้าอธิบายเชิงวิชาการไปรับรองว่าคิดมากจนฉี่เหลืองแน่ๆ สรุปให้ฟังง่ายๆละกันนะครับ


อุณหมูมิสีต่ำ เช่น 2500K สีจะไปในทางโทนร้อน ซึ่งจะไปในทางสีออกเหลืองจนไปถึงเหลืองอมส้ม

อุณหภูมิสีสูง เช่น 9900K สีจะไปในทางโทนเย็น ซึ่งจะไปในทางสีออกฟ้า

อุณหภูมิสีกลางๆ เช่นประมาณ 4800K จะไปในโทนสีกลางๆซึ่งก็จะเป็นขาว


แต่ในการใช้งานมันจะตรงข้ามกัน เช่นในสภาพแสง "สีขาว" แต่เราตั้งในกล้องเป็น 2500K ภาพที่ได้จะติด "สีฟ้า" เขามาไม่ใช่ "สีเหลือง" เนื่องจากเป็นการบอกกล้องว่าเราอยู่ในอุณหภูมิสี 2500K ซึ่งสภาพแสงจะติดสีเหลืองซึ่งเป็นสีโทนร้อน กล้องเลยชดเชยให้เราด้วยสีฟ้าซึ่งเป็นสีโทนเย็นเข้ามา มันเลยกลายเป็นว่าเราเซ็ทค่าในกล้องด้วยอุณหภูมิสีต่ำๆเรากลับได้สีโทนเย็น มาแทน เพราะมันเป็นการบอกกล้องว่าเราอยู่ในอุณหภูมิสีเท่าไหร่กล้องมันก็ชดเชยให้ตามนั้น เพื่อให้หักล้างกันมาเป็นสีขาวพอดี


สรุปง่ายๆก็คือเป็นการบอกกล้องว่าเราอยู่ในอุณภูมิสีเท่าไหร่กล้องก็จะชดเชยให้เราด้วยสีตรงข้ามกันเท่านั้น


เฮ้.........แล้วมันชดเชยได้แต่สีตรงข้ามของเหลืองกับฟ้าเท่านั้นเหรอ?

จริงๆแล้วมันไม่ได้มีแค่เหลืองกับฟ้าหรอกครับไม่งั้นมันจะแก้ทุกสีได้ไง จริงๆแล้วมันมีอีกสองสีด้วยก็คือ G กับ M ซึ่งเป็นสีตรงข้ามกัน

G ซึ่งเป็นสีเขียว ถ้า +G เข้าไปภาพจะมีสีเขียวเพิ่มขึ้น

M ซึ่งเป็นสีออกชมพู ถ้า +M เข้าไปภาพจะมีสีชมพูเพิ่มขึ้น


แล้วบวก ทั้ง G และ M พร้อมกันได้ป่าว? คำตอบคือไม่ได้ครับเพราะสองสีนี้ตรงข้ามกัน ถ้า + ทั้งสองสีนี้เข้าไปเท่าๆกัน มันก็จะเป็นสีขาว ซึ่งมีค่าเท่ากับไม่บวก แล้วจะบวกกันเพื่อ??????????????????????? (เพื่ออะไรฟะ)



แล้วที่มันมีคนคิดสูตรกันต่างๆนาๆเช่น 4700K M+2 ถ่าย portrait รับรองสวยอะไรงี้อะ?

มันก็เป็นสูตรที่ใช้งานได้ในสภาพแสงบางสภาพแหล่ะครับ 4700K ถ้าอยู่ในแสงอมเหลืองนิดๆ(นี๊ดดดด เดียวนะ) มันจะได้สีขาวพอดี การ +M เข้าไปก็เพิ่มสีชมพู ทำให้คนที่ถูกถ่ายสีผิวอมชมพูมากขึ้นเท่านั้นเอง แต่ถ้าสภาพแสงมันเปลี่ยนเป็นไฟเหลืองจัดๆแล้วใช้สูตรนี้ดูสิครับ แทนที่หน้ามันจะอมชมพูมันจะอมเหลืองเหมือนเป็นดีซ่านแทนน่ะสิ คนที่เขาคิดสูตรอะไรแบบนี้มาเนี่ย ส่วนมากแล้วเขาจะมีความชำนาญจากการถ่ายบ่อยๆ พอมีประสบการณ์มากๆดูแสงแล้วเราก็จะพอเดาได้ว่าต้องบวกลบชดเชยอุณหภูมิสีเท่าไหร่ ต้องบวก G บวก M เท่าไหร่ถึงจะดี มันจะเป็นไปตามประสบการณ์ครับ แต่มันก็หนีไม่พ้นต้องเข้าใจเรื่องของอุณหภูมิสีนั่นแหล่ะ คือถ้าไม่เข้าใจเรื่องนี้มันก็คือการ "ลองผิดลองถูก" นั่นแหล่ะครับ คือถ้าจะเอาสูตรเขามาใช้เนี่ยผมอยากให้ทำความเข้าใจด้วยว่าไอ้สูตรพวกนี้น่ะมันมีที่มายังไงอย่าเอามาใช้โดยไม่เข้าใจ เพราะสุดท้ายแล้วถ้าเอามาใช้อย่างไม่เข้าใจแล้วมันไม่ได้ผลจะพาลไปด่าคนคิดสูตรเขาเปล่าๆ




ตัว Kelvin นี้เราสามารถนำไปใช้ในการเปลี่ยนโทนสีในภาพได้ด้วยนะครับ กล้องใครมี Live View จะได้เปรียบเพราะต่อให้จำค่าไม่ได้ลองจิ้มมั่วๆดูมันก็จะเห็นว่าโทนสีมัน เปลี่ยนไปยังไงบ้าง ส่วนกล้องใครไม่มี Live View ถ้าไม่จำให้แม่นก็ต้องถ่าย test กันหน่อยล่ะ ซึ่งมันจะสามารถทำได้แบบภาพด้านล่างนี้